Extra raad 16 november 2017 Bestuurlijke toekomst DAL

IMG_6870vrijdag 17 november 2017 20:53

OP weg gaan het DAL in? We gaan liever voor kwaliteit dan voor snelheid. Een goed uitgebalanceerd verstandshuwelijk kan tenslotte een goede basis leggen om op den duur ook van elkaar te gaan houden....

OP weg gaan het DAL in?

Voorzitter, aanwezigen, die via het Internet meeluisteren. Herindeling was, wat de ChristenUnie (CU) in Loppersum betreft, niet nodig geweest. Als kleine gemeente konden we onze eigen boontjes best doppen en stonden we als eerste overheid nog dicht bij de burger. Als echter al je buren 3 à 4 keer zo groot worden is het lastiger om daarin niet mee te gaan. Het is daarom goed de mogelijkheden en kansen van een DAL indeling (Delfzijl, Appingedam en Loppersum) verder te onderzoeken. Vandaar dat we het richtinggevend besluit hiervoor ondersteunen. Mee omdat we als gemeente belangrijker dingen te doen hebben dan herindelen hebben we als CU echter geen haast en ondersteunen de motie van D66/ gemeentebelangen niet. (Dit raadsvoorstel is opgesteld en tot stand gekomen door de drie colleges van DAL. Er is gevraagd om goedkeuring te geven aan het richtinggevend besluit en in te stemmen met de onderliggende stukken. Punt. En geen komma, dus ook geen discussie over een datum! Red. Jan van Heerde) We gaan liever voor kwaliteit dan voor snelheid. Dat vraagt om een nadere toelichting.

De DAL variant is eigenlijk een overblijfsel van 3 gemeenten die min of meer tot elkaar veroordeeld zijn. Geen combinatie die elkaar opzocht. Daarom is deze variant ook niet onderzocht bij de eerste plannen. Ook in de ogen van de commissie-Jansen was de variant te klein, zij zag alleen mogelijkheden voor een DAL+ variant als een gemeente met voldoende omvang en potentie.

In plaats van een huwelijk uit liefde zoals de DEAL variant (Delfzijl, Eemsmond, Appingedam en Loppersum) zien we DAL daarom meer als een verstandshuwelijk, gearrangeerd door de provincie bij de toestemming voor BMWE (Bedum, Winsum, de Marne en Eemsmond). Een provinciebestuur die zelf ook aangeeft dat de omvang eigenlijk te klein is. Ik kom hier nog op terug.

U kent waarschijnlijk de historische roman EMO`s Labyrint over abt EMO van Wittewierum wel. Sommige zaken bij de discussie over deze herindeling deden me hieraan terugdenken. Emo had namelijk beloofd het klooster in te gaan en kon daarom niet trouwen met zijn geliefde Thialdis. Daarom sloot vrouwe Thialdis van Tuwinga in plaats van een liefdeshuwelijk met EMO tot een verstandshuwelijk met Ernestus van Gerlinga. Zij zorgde er daarbij voor de Heerlijkheden, rechten en verantwoordelijkheden van haar plaats Tuwinga zorgvuldig zwart op wit te zetten.  De basis van succes voor een goed verstandshuwelijk vraagt daarom om een zorgvuldige invulling van de voorwaarden en rechten. Ik zal soms in EMO taal enige parallellen hiermee trekken.

Willen we als gemeenten een goede relatie in DAL-verband aangaan dan zijn er voor de ChristenUnie een aantal zaken die goed geregeld moeten worden in dit verstandshuwelijk.

  1. Gelijkwaardige inbreng van de verschillende partners is zo`n voorwaarde voor een geslaagd verstandshuwelijk. Duidelijk moet zijn dat alle drie gemeenten vanuit een gelijke financiële situatie de plaatsen samenvoegen. Geen lijken in de kast dus. Nader onderzoek is daarom ook gewenst. En het op orde brengen van de eigen gemeentes ook.
  2. De heerlijkheden van Loppersum en haar kernen moeten binnen de nieuwe gemeente behouden blijven. Denk hierbij aan zaken als dorpenoverleg, dorpenbudget, zelfstandige dorpshuizen met een horecaregeling voor het eigen klòkje, kortom geef dorpen meer zeggenschap en verantwoordelijkheid in de nieuwe gemeente.
  3. Waarborgen van de rechten van Stad en Ommelaand. Een goed evenwicht dus tussen het stedelijk gebied Appingedam/Delfzijl en het groene buitengebied met zijn kleine dorpen, maar ook de Centrumdorpen. Voorzieningen in dorpen moeten behouden blijven en niet verdwijnen naar het stedelijk gebied. Dus bijvoorbeeld behoud van winkelcentra in centrumdorpen, en van sportaccommodaties en dorpshuizen in de dorpen.
  4. Thialdis zocht de oplossing meer in goed overleg, Enestus dwong het liever af met wapens. Verschillen in cultuur zijn er hier ook. Het zoeken naar overeenstemming in deze raad spreekt ons echter meer aan dan het soms aanwezige wapengekletter van de Delfen.
  5. Sommige delen van onze plaatsen zoals bijvoorbeeld het Mittelste heim en Doord (Middelstum en Toornwerd)  liggen niet in het DAL, maar eigenlijk op het Hoogeland. Weinig georiënteerd op Delfzijl/Appingedam en meer op Uithuizen, Bedum en Groningen. Wil je daar iets aan doen dan is er nu een mogelijkheid. Het lijkt me goed de inwoners hierover zelf de mond te gunnen. In Middag Humsterland is op een goede manier daar stem aan gegeven. Zo`n oplossing zou ook bij ons overwogen moeten worden.
  6. We verwachten (zoals bij een verstandshuwelijk vaak gebeurde) een goede bruidsschat. Omdat DAL als gemeente zowel in het rapport-Jansen als bij het overleg met de provincie als een te kleine variant wordt gezien verwachten we een goede bruidsschat van de provincie. Bij de bespreking met de heren Brouns en Staghouwer is ook gezegd dat de provincie in dezen zijn verantwoordelijkheid wil nemen.

Een toekomstige gemeente waar dergelijke punten goed uit de verf komen, kan op onze instemming rekenen. Daarvoor moet er nog wel veel werk worden verzet. We gaan liever voor een goede en zorgvuldige herindeling dan voor een snelle. Wel willen we de colleges vragen om een plan van aanpak van het onderzoek en de vormgeving van de nieuwe gemeente. Met een haalbaar tijdpad ook voor onze hard werkende organisatie die ook nog andere belangrijke zaken, zoals duurzaam versterken, te doen heeft .

Een zorgvuldige voorbereiding en een goede invulling levert dan, hopen we, een gemeente op waar we volmondig ja tegen kunnen zeggen. En dus ook een huwelijksdatum. Een goed uitgebalanceerd verstandshuwelijk kan tenslotte een goede basis leggen om op den duur ook van elkaar te gaan houden.

Maar toch had ik, na het lezen van het boek, het gevoel  dat Thialdis, vaak op
een EMO -- tioneel moment gedacht heeft, was ik maar   ………  En ik kan dat gevoel wel plaatsen. Vandaar het ? bij de titel. Verder onderzoek is daarom goed, de uitslag echter niet bij voorbaat zeker.

Deze bijdrage van Bé Prins is hier terug te luisteren.
Ook de andere bijdragen van Bé Prins zijn de moeite waard op terug te luisteren. De komische noot is daarbij duidelijk en helder aanwezig…..

CU=sje: Herindelen, (her)ken je grenzen.

Gekoppelde documenten
TitelBestandsgrootteMIME-type
GrenzeloosGunnen_28-02-2013_DEF-42.4 MBapplication/pdfdownload

« Terug